کشلس چیست؟ کشلس (Cashless) به دستگاه یا راهکاری برای ارائه خدمات مالی و پرداختی بدون استفاده از وجه نقد گفته می‌شود. این دستگاه‌ها می‌توانند بخشی از خدماتی را که معمولاً از طریق خودپرداز انجام می‌شوند، بدون امکان دریافت اسکناس در اختیار کاربر قرار دهند.
بسته به مدل دستگاه، نرم‌افزار و سرویس فعال‌شده، امکاناتی مانند انتقال وجه، کارت‌به‌کارت، پرداخت قبض، خرید شارژ یا برخی خدمات مالی دیگر می‌تواند روی دستگاه ارائه شود. به همین دلیل، امکانات همه دستگاه‌های کشلس یکسان نیست.
در این مقاله بررسی می‌کنیم دستگاه کشلس چیست، چه کاربردی دارد و چه تفاوتی با کارتخوان و ATM دارد.
دستگاه کشلس چیست؟
دستگاه کشلس یک پایانه خدمات مالی و پرداختی غیرنقدی است که برای انجام برخی عملیات بانکی و پرداختی بدون دریافت یا پرداخت اسکناس استفاده می‌شود.
تفاوت مهم آن با ATM معمولی این است که خودپرداز می‌تواند برای برداشت وجه نقد استفاده شود، اما دستگاه کشلس برای خدماتی طراحی شده که نیازی به پرداخت یا دریافت اسکناس ندارند.
البته نوع خدمات قابل ارائه به مدل دستگاه و نرم‌افزار آن بستگی دارد. بنابراین نمی‌توان یک فهرست ثابت از امکانات را برای تمام دستگاه‌های کشلس در نظر گرفت.
کشلس چیست و چه کاربردی دارد؟
کاربرد دستگاه کشلس به سرویس فعال‌شده روی آن بستگی دارد، اما در برخی مدل‌ها می‌توان خدماتی مانند موارد زیر را ارائه کرد:
- انتقال وجه
- کارت‌به‌کارت
- پرداخت قبوض
- خرید شارژ
- دریافت موجودی یا برخی اطلاعات حساب
- انجام برخی خدمات مالی و پرداختی
- ارائه خدمات به‌صورت سلف‌سرویس
این امکانات بسته به نرم‌افزار، شرکت ارائه‌دهنده خدمات و نوع دستگاه متفاوت هستند. بنابراین هنگام خرید، بهتر است ابتدا مشخص کنید دقیقاً چه خدماتی قرار است روی دستگاه ارائه شود.
کشلس چیست و چه تفاوتی با کارتخوان دارد؟
کارتخوان یا POS بیشتر برای دریافت وجه از مشتری هنگام خرید کالا یا خدمات استفاده می‌شود. مشتری مبلغ خرید را از طریق کارت بانکی پرداخت می‌کند و تراکنش در بستر شبکه پرداخت انجام می‌شود.
دستگاه کشلس کاربرد متفاوتی دارد و می‌تواند برای ارائه برخی خدمات مالی و غیرنقدی به کاربر استفاده شود. در این حالت، دستگاه لزوماً برای دریافت مبلغ خرید یک فروشگاه طراحی نشده است.
| ویژگی | کارتخوان | دستگاه کشلس |
|---|---|---|
| کاربرد اصلی | دریافت وجه بابت کالا یا خدمات | ارائه خدمات مالی و غیرنقدی |
| استفاده رایج | فروشگاه، رستوران و مراکز خدماتی | مراکز خدماتی و محیط‌های مختلف |
| برداشت وجه نقد | ندارد | ندارد |
| خدمات مالی | محدود به قابلیت‌های سرویس پرداخت | بسته به نرم‌افزار و سرویس می‌تواند متنوع‌تر باشد |
| نحوه استفاده | معمولاً توسط فروشنده و مشتری | می‌تواند به‌صورت سلف‌سرویس نیز استفاده شود |
بنابراین دستگاه کشلس را نباید صرفاً یک کارتخوان معمولی دانست؛ کاربرد و سرویس فعال روی آن با یک پایانه فروش معمولی تفاوت دارد.
کشلس چیست و چه تفاوتی با ATM دارد؟
یکی از سوالات مهم درباره دستگاه کشلس، تفاوت آن با خودپرداز یا ATM است.
ATM برای ارائه خدمات بانکی مختلف طراحی شده و امکان برداشت وجه نقد یکی از شناخته‌شده‌ترین قابلیت‌های آن است. در مقابل، دستگاه کشلس روی خدمات غیرنقدی تمرکز دارد و امکان برداشت اسکناس ندارد.
به زبان ساده:
ATM: خدمات بانکی همراه با امکان عملیات نقدی
کشلس: خدمات مالی و پرداختی بدون دریافت وجه نقد
البته خدمات هر دستگاه می‌تواند بر اساس بانک، نرم‌افزار و سرویس فعال متفاوت باشد.
کاربرد دستگاه کشلس در کسب‌وکارها
دستگاه کشلس می‌تواند در مکان‌هایی مورد استفاده قرار بگیرد که مشتریان یا کاربران به خدمات مالی و پرداختی غیرنقدی نیاز دارند.
برخی محیط‌های قابل استفاده عبارت‌اند از:
- فروشگاه‌ها و مراکز تجاری
- مراکز خدماتی
- مجموعه‌های پرتردد
- سازمان‌ها و مجموعه‌های بزرگ
- مراکزی که به ارائه خدمات سلف‌سرویس نیاز دارند
انتخاب دستگاه باید بر اساس نوع سرویس موردنظر انجام شود. اگر قرار است مشتری مستقیماً با دستگاه کار کند، عواملی مانند صفحه‌نمایش، روش ارتباطی، سرعت عملکرد و رابط کاربری نیز اهمیت پیدا می‌کنند.
دستگاه کشلس چیست و چه مزایایی دارد؟
استفاده از دستگاه کشلس می‌تواند برای بعضی مجموعه‌ها مزایایی داشته باشد.
کاهش وابستگی به پول نقد
خدمات غیرنقدی باعث می‌شوند کاربر برای انجام بعضی عملیات مالی نیازی به استفاده از اسکناس نداشته باشد.
ارائه خدمات به‌صورت سلف‌سرویس
در بعضی محیط‌ها، کاربر می‌تواند بدون مراجعه مستقیم به اپراتور، خدمت موردنظر خود را از طریق دستگاه انجام دهد.
مناسب برای محیط‌های پرتردد
در مراکزی که تعداد زیادی کاربر به خدمات مالی نیاز دارند، استفاده از دستگاه‌های سلف‌سرویس می‌تواند فرایند ارائه خدمات را ساده‌تر کند.
امکان ارائه چند خدمت
بسته به نرم‌افزار و سرویس فعال، یک دستگاه می‌تواند برای ارائه چند خدمت مالی و پرداختی مورد استفاده قرار بگیرد.
کشلس چیست و آیا همان دستگاه کارت‌به‌کارت است؟
خیر. کارت‌به‌کارت یکی از خدماتی است که ممکن است روی یک دستگاه کشلس ارائه شود، اما کشلس فقط به کارت‌به‌کارت محدود نمی‌شود.
ممکن است یک دستگاه علاوه بر انتقال وجه، خدمات دیگری مانند پرداخت قبض، خرید شارژ یا برخی خدمات مالی را نیز ارائه دهد.
بنابراین بهتر است کشلس را یک پایانه خدمات مالی غیرنقدی در نظر بگیریم، نه نام یک سرویس خاص.
NFC در دستگاه کشلس چه کاربردی دارد؟
بعضی دستگاه‌های کشلس به NFC مجهز هستند، اما NFC قابلیت ثابت همه دستگاه‌های کشلس نیست و باید مشخصات هر مدل به‌صورت جداگانه بررسی شود.
NFC یک فناوری ارتباط بی‌سیم کوتاه‌برد است که در برخی روش‌های پرداخت بدون تماس مورد استفاده قرار می‌گیرد. استانداردهای EMVCo نیز فناوری NFC را در پرداخت‌های بدون تماس و پرداخت‌های موبایلی پشتیبانی می‌کنند. برای آشنایی بیشتر می‌توانید مقاله [NFC در کارتخوان چیست و چه کاربردی دارد؟] را در پوزدروید مطالعه کنید و اطلاعات تخصصی‌تر پرداخت بدون تماس را در [مستندات رسمی EMVCo] ببینید. NFC در کارتخوان چیست و چه کاربردی دارد؟ مستندات رسمی EMVCo درباره پرداخت موبایلی و بدون تماس
در نتیجه، وجود NFC به‌تنهایی مشخص نمی‌کند که یک دستگاه برای چه نوع خدمتی مناسب است و سایر مشخصات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری نیز باید بررسی شوند.
هنگام خرید دستگاه کشلس به چه نکاتی توجه کنیم؟
اگر قصد خرید دستگاه کشلس دارید، بهتر است فقط قیمت را بررسی نکنید و چند عامل مهم را در نظر بگیرید.
سرویس قابل ارائه روی دستگاه
ابتدا مشخص کنید دستگاه قرار است چه خدماتی ارائه دهد. هر مدل برای هر نوع سرویس مالی مناسب نیست.
نرم‌افزار و سیستم‌عامل دستگاه
سازگاری سخت‌افزار با نرم‌افزار اهمیت زیادی دارد، مخصوصاً اگر قرار است یک نرم‌افزار اختصاصی روی دستگاه اجرا شود.
روش‌های ارتباطی دستگاه
بسته به محل استفاده، امکاناتی مانند WiFi و ارتباط شبکه موبایل می‌توانند اهمیت داشته باشند.
NFC و سایر امکانات سخت‌افزاری
اگر پرداخت بدون تماس یا ارتباط NFC برای شما مهم است، وجود این قابلیت را در مشخصات همان مدل بررسی کنید.
نمایشگر و رابط کاربری
در دستگاه‌هایی که کاربر مستقیماً با آن‌ها کار می‌کند، کیفیت نمایشگر و ساده بودن منوی دستگاه اهمیت زیادی دارد.
خدمات پس از فروش
پشتیبانی فنی، تأمین قطعات و امکان تعمیر دستگاه را نیز قبل از خرید بررسی کنید؛ زیرا اختلال در دستگاه می‌تواند ارائه خدمات را متوقف کند.
دستگاه کشلس چیست و چه مدل‌هایی دارد؟
مدل‌های مختلفی برای استفاده در خدمات کشلس عرضه می‌شوند. i9100 و D600 از جمله مدل‌هایی هستند که برای این نوع کاربرد در بازار عرضه شده‌اند.
i9100 یک پوز اندرویدی هوشمند است و بسته به نرم‌افزار و سرویس مورد استفاده می‌تواند در خدمات مختلف، از جمله راهکارهای کشلس، استفاده شود. D600 نیز از مدل‌هایی است که برای کاربردهای کشلس عرضه می‌شود.
در فروشگاه ژانیا، هر دو مدل i9100 و D600 در حال حاضر در دسته محصولات مرتبط با کشلس قرار دارند. مشاهده مدل‌های کشلس در فروشگاه ژانیا
قیمت دستگاه کشلس به چه عواملی بستگی دارد؟
قیمت دستگاه کشلس فقط به نام مدل وابسته نیست و عوامل مختلفی می‌توانند روی قیمت آن تأثیر بگذارند، از جمله:
- مشخصات سخت‌افزاری
- نوع و اندازه نمایشگر
- سیستم‌عامل
- امکانات ارتباطی
- وجود NFC
- نوع و کیفیت پرینتر
- نرم‌افزار و سرویس قابل ارائه
- نو یا استوک بودن دستگاه
- خدمات و پشتیبانی
به همین دلیل، مقایسه قیمت دو دستگاه بدون توجه به امکانات و کاربرد واقعی آن‌ها نمی‌تواند معیار کاملی برای انتخاب باشد.
جمع‌بندی
کشلس چیست؟ کشلس به دستگاه یا راهکاری گفته می‌شود که امکان ارائه برخی خدمات مالی و پرداختی را بدون استفاده از وجه نقد فراهم می‌کند.
تفاوت اصلی کشلس با کارتخوان در نوع کاربرد آن‌هاست. کارتخوان بیشتر برای دریافت وجه هنگام خرید کالا یا خدمات استفاده می‌شود، در حالی که دستگاه کشلس می‌تواند برای ارائه خدمات مالی و غیرنقدی مختلف به کار رود.
کشلس با ATM نیز یکسان نیست؛ مهم‌ترین تفاوت این است که دستگاه کشلس برای عملیات غیرنقدی طراحی شده و امکان برداشت اسکناس ندارد.
اگر قصد خرید دستگاه کشلس دارید، ابتدا نوع خدمات موردنیاز خود را مشخص کنید و سپس مدل دستگاه، نرم‌افزار، امکانات ارتباطی، NFC، نمایشگر، پشتیبانی و شرایط خدمات آن را بررسی کنید.
سوالات متداول
کشلس چیست؟
کشلس یک دستگاه یا راهکار برای ارائه خدمات مالی و پرداختی بدون استفاده از وجه نقد است که امکانات آن به مدل، نرم‌افزار و سرویس فعال‌شده بستگی دارد.
تفاوت کشلس و کارتخوان چیست؟
کارتخوان بیشتر برای دریافت وجه از مشتری هنگام خرید استفاده می‌شود، اما دستگاه کشلس می‌تواند برای ارائه خدمات مالی و تراکنش‌های غیرنقدی مختلف مورد استفاده قرار گیرد.
آیا کشلس همان ATM است؟
خیر. ATM امکان ارائه خدمات بانکی و عملیات نقدی مانند برداشت وجه را دارد، در حالی که دستگاه کشلس روی خدمات غیرنقدی تمرکز دارد.
آیا همه دستگاه‌های کشلس NFC دارند؟
خیر. بعضی مدل‌ها به NFC مجهز هستند، اما این قابلیت در همه دستگاه‌های کشلس وجود ندارد و باید مشخصات هر مدل جداگانه بررسی شود.
دستگاه کشلس برای چه مکان‌هایی مناسب است؟
بسته به نوع سرویس، دستگاه کشلس می‌تواند در فروشگاه‌ها، مراکز خدماتی، مجموعه‌های پرتردد، سازمان‌ها و محیط‌هایی که به خدمات مالی سلف‌سرویس نیاز دارند استفاده شود.
برای خرید دستگاه کشلس چه نکاتی مهم است؟
نوع سرویس، نرم‌افزار، سیستم‌عامل، روش‌های ارتباطی، NFC، نمایشگر، کیفیت سخت‌افزار و خدمات پس از فروش از مهم‌ترین مواردی هستند که باید قبل از خرید بررسی شوند.
