تفاوت کارتخوان امانی و شخصی یکی از موضوعاتی است که هنگام انتخاب دستگاه کارتخوان باید به آن توجه کنید. کارتخوانهای امانی و شخصی از نظر مالکیت دستگاه، شرایط دریافت، نحوه استفاده و تنوع مدلها تفاوتهایی دارند. در این مقاله تفاوتهای این دو نوع کارتخوان را بررسی میکنیم تا بتوانید متناسب با نیاز کسبوکار خود انتخاب مناسبی داشته باشید.
کارتخوان سیار چیست؟
کارتخوان یا Point of Sale که به اختصار POS نامیده میشود، دستگاهی برای انجام پرداختهای الکترونیکی است. مشتری با استفاده از کارت بانکی خود میتواند مبلغ خرید کالا یا خدمات را از طریق این دستگاه پرداخت کند.
کارتخوانهای سیار معمولاً از سیمکارت و باتری داخلی استفاده میکنند. به همین دلیل، فروشنده میتواند دستگاه را در محلهای مختلف جابهجا کند و تراکنشهای مشتریان را انجام دهد.
فرآیند پرداخت نیز ساده است. مشتری کارت بانکی خود را روی دستگاه قرار میدهد یا کارت را به قسمت مربوط به پرداخت نزدیک میکند. سپس مبلغ و رمز کارت را وارد میکند و دستگاه تراکنش را به شبکه پرداخت ارسال میکند.
پس از تأیید تراکنش، دستگاه نتیجه پرداخت را نمایش میدهد و در صورت وجود چاپگر، رسید تراکنش را نیز چاپ میکند.

کارتخوان امانی چیست؟
کارتخوان امانی دستگاهی است که شرکت یا بانک ارائهدهنده آن را در اختیار پذیرنده قرار میدهد، اما مالکیت دستگاه همچنان به ارائهدهنده تعلق دارد.
در این نوع همکاری، پذیرنده معمولاً دستگاه را برای انجام تراکنشهای کسبوکار خود دریافت میکند و باید شرایط تعیینشده از سوی بانک یا شرکت پرداخت را رعایت کند.
از آنجا که دستگاه مالکیت شخصی پذیرنده را ندارد، ارائهدهنده میتواند در شرایط مشخص نسبت به تغییر، جابهجایی یا جمعآوری دستگاه اقدام کند.
شرایط دریافت کارتخوان امانی
بانکها و شرکتهای پرداخت برای ارائه کارتخوان امانی معمولاً مدارک و شرایط مشخصی از پذیرنده درخواست میکنند. این شرایط میتواند با توجه به بانک، شرکت PSP، نوع کسبوکار و مقررات شبکه پرداخت متفاوت باشد.
از جمله مواردی که ممکن است برای ثبت دستگاه بررسی شود میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- مدارک هویتی پذیرنده
- اطلاعات حساب بانکی
- شماره شبا
- مدارک مربوط به محل فعالیت
- جواز کسب یا مدارک شغلی در صورت نیاز
- اطلاعات تماس و آدرس محل فعالیت
- وضعیت و سابقه فعالیت پذیرنده
بنابراین، بهتر است پیش از ثبتنام، شرایط همان بانک یا شرکت پرداخت را بررسی کنید.
مزایای کارتخوان امانی
کارتخوان امانی برای برخی کسبوکارها مزایایی دارد. مهمترین مزیت این مدل، امکان دریافت دستگاه از بانک یا شرکت پرداخت بدون خرید مستقیم دستگاه است.
همچنین، در بسیاری از موارد شرکت ارائهدهنده خدمات، پشتیبانی و خدمات مربوط به پایانه را نیز مدیریت میکند. در نتیجه، پذیرنده میتواند از خدمات شبکه پرداخت استفاده کند و امور مربوط به دستگاه را از طریق ارائهدهنده پیگیری کند.
با این حال، پذیرنده باید شرایط استفاده از دستگاه را رعایت کند و مالکیت کامل پایانه را در اختیار ندارد.
کارتخوان شخصی چیست؟
کارتخوان شخصی یا تملیکی دستگاهی است که پذیرنده آن را خریداری میکند و مالکیت دستگاه به او تعلق دارد.
در این مدل، فرد دستگاه را از فروشنده یا شرکت ارائهدهنده خریداری میکند و پس از انجام مراحل ثبت و تخصیص، میتواند از آن برای دریافت تراکنشهای کسبوکار خود استفاده کند.
یکی از مهمترین تفاوتهای کارتخوان امانی و شخصی همین موضوع مالکیت است. در کارتخوان شخصی، دستگاه متعلق به پذیرنده است؛ اما در کارتخوان امانی، مالکیت دستگاه در اختیار ارائهدهنده باقی میماند.
مزایای کارتخوان شخصی
کارتخوان شخصی معمولاً در مدلها و امکانات متنوعی عرضه میشود. پذیرنده میتواند با توجه به نوع فعالیت، بودجه و نیازهای کاری خود مدل مناسب را انتخاب کند.
از طرف دیگر، خرید دستگاه باعث میشود پذیرنده مالک پایانه باشد و در صورت رعایت قوانین و شرایط شبکه پرداخت، نگرانی کمتری درباره جمعآوری دستگاه به دلیل پایان قرارداد امانی داشته باشد.
سرعت بیشتر ثبت کارتخوان شخصی
یکی دیگر از مزایای کارتخوان شخصی، امکان ثبت و تخصیص سریعتر دستگاه در برخی شرکتها است. پس از خرید دستگاه، پذیرنده مدارک مورد نیاز را ارائه میکند و شرکت مراحل ثبت اطلاعات و تخصیص پایانه را انجام میدهد.
مدت زمان انجام این مراحل به شرکت ارائهدهنده خدمات، مدارک پذیرنده و وضعیت تأیید اطلاعات در شبکه پرداخت بستگی دارد.
مالکیت قطعی دستگاه
در کارتخوان شخصی، مالکیت دستگاه به خریدار تعلق دارد. بنابراین، پذیرنده برخلاف کارتخوان امانی، دستگاه را خریداری کرده و مالک آن محسوب میشود.
این موضوع برای کسبوکارهایی که قصد استفاده طولانیمدت از یک پایانه مشخص را دارند اهمیت زیادی دارد.
تنوع مدلهای کارتخوان شخصی
کارتخوانهای شخصی در مدلهای مختلف عرضه میشوند. برای مثال، برخی مدلها فقط قابلیت پرداخت دارند، در حالی که مدلهای جدیدتر امکاناتی مانند 4G، WiFi، NFC، بارکدخوان، صفحهنمایش لمسی و سیستمعامل اندروید را نیز ارائه میکنند.
بنابراین، پذیرنده میتواند بر اساس نوع فعالیت خود دستگاه مناسب را انتخاب کند. برای مثال، یک فروشگاه ممکن است به بارکدخوان نیاز داشته باشد، در حالی که یک فروشنده سیار بیشتر به وزن کم و باتری قدرتمند اهمیت میدهد.
سهولت خرید کارتخوان شخصی
خرید کارتخوان شخصی به پذیرنده آزادی بیشتری برای انتخاب مدل دستگاه میدهد. شرکتهای فروشنده معمولاً مدلهای مختلفی را ارائه میکنند و مشتری میتواند بر اساس نیاز خود دستگاه را انتخاب کند.
علاوه بر این، برخی شرکتها خدمات ثبت، تخصیص و پشتیبانی دستگاه را نیز ارائه میدهند تا پذیرنده مراحل دریافت پایانه را سادهتر طی کند.
مقایسه کارتخوان امانی و شخصی
برای درک بهتر تفاوت این دو مدل، میتوان ویژگیهای اصلی آنها را به شکل زیر مقایسه کرد:
| ویژگی | کارتخوان امانی | کارتخوان شخصی |
|---|---|---|
| مالکیت دستگاه | بانک یا شرکت ارائهدهنده | پذیرنده |
| خرید دستگاه | معمولاً نیازی به خرید مستقیم نیست | پذیرنده دستگاه را خریداری میکند |
| تنوع مدل | وابسته به دستگاههای ارائهدهنده | معمولاً تنوع بیشتری دارد |
| امکان انتخاب مدل | محدودتر | بیشتر |
| جمعآوری دستگاه | در شرایط مشخص امکانپذیر است | مالکیت با پذیرنده است |
| پشتیبانی | معمولاً توسط ارائهدهنده | بسته به شرکت فروشنده و خدمات قرارداد |
| مناسب برای | کسبوکارهای واجد شرایط دریافت دستگاه امانی | کسبوکارهایی که مالکیت دستگاه را میخواهند |
تفاوت کارتخوان امانی و شخصی در مالکیت
مهمترین تفاوت کارتخوان امانی و شخصی به مالکیت دستگاه مربوط میشود. در مدل امانی، بانک یا شرکت پرداخت دستگاه را در اختیار پذیرنده قرار میدهد و مالکیت آن را حفظ میکند.
در مقابل، کارتخوان شخصی یا تملیکی را خود پذیرنده خریداری میکند و مالک دستگاه میشود. بنابراین، اگر مالکیت پایانه برای شما اهمیت زیادی دارد، کارتخوان شخصی گزینه مناسبتری خواهد بود.
تفاوت در انتخاب مدل و امکانات
کارتخوان امانی معمولاً به مدلهایی محدود میشود که بانک یا شرکت پرداخت در اختیار دارد. در مقابل، هنگام خرید کارتخوان شخصی، پذیرنده میتواند از میان مدلهای مختلف موجود، دستگاه متناسب با نیاز خود را انتخاب کند.
برای مثال، اگر به کارتخوان اندرویدی، NFC، WiFi یا بارکدخوان نیاز دارید، در بازار کارتخوان شخصی معمولاً گزینههای بیشتری برای بررسی وجود دارد.
مدارک مورد نیاز برای ثبت کارتخوان شخصی
مدارک مورد نیاز برای ثبت کارتخوان شخصی به شرکت ارائهدهنده و شرایط پذیرنده بستگی دارد. با این حال، معمولاً مدارک زیر برای اشخاص حقیقی مورد نیاز است:
- تصویر کارت ملی
- تصویر شناسنامه
- اطلاعات حساب بانکی و شماره شبا
- مدارک مربوط به محل فعالیت در صورت نیاز
- جواز کسب یا مدرک شغلی در صورت نیاز
- شماره تماس و اطلاعات محل فعالیت
- مدارک مورد نیاز برای اتباع خارجی در صورت وجود
پیش از ثبت دستگاه، بهتر است فهرست مدارک را از شرکت ارائهدهنده دریافت کنید؛ زیرا شرایط ثبت ممکن است تغییر کند.
کارتخوان شخصی برای چه کسبوکارهایی مناسب است؟
کارتخوان شخصی برای بسیاری از مشاغل قابل استفاده است. فروشگاهها، شرکتهای پخش، رستورانها، فستفودها، مشاغل خدماتی و فروشندگان سیار میتوانند با توجه به نیاز خود از این نوع پایانه استفاده کنند.
برای انتخاب مدل مناسب نیز باید عواملی مانند تعداد تراکنش، میزان جابهجایی، قدرت باتری، نوع ارتباط، اندازه دستگاه و امکانات جانبی را در نظر بگیرید.
جمعبندی تفاوت کارتخوان امانی و شخصی
در این مقاله تفاوت کارتخوان امانی و شخصی را بررسی کردیم. کارتخوان امانی معمولاً توسط بانک یا شرکت پرداخت در اختیار پذیرنده قرار میگیرد و مالکیت دستگاه برای ارائهدهنده باقی میماند.
در مقابل، پذیرنده در کارتخوان شخصی دستگاه را خریداری میکند و مالک آن میشود. همچنین، کارتخوان شخصی معمولاً تنوع بیشتری در مدل و امکانات دارد و به پذیرنده آزادی بیشتری برای انتخاب دستگاه میدهد.
در نهایت، انتخاب بین کارتخوان امانی و شخصی به شرایط کسبوکار، بودجه، نیازهای فنی و اهمیت مالکیت دستگاه برای پذیرنده بستگی دارد. بهتر است قبل از انتخاب، شرایط دریافت هر دو نوع پایانه را بررسی کنید و مدلی را انتخاب کنید که با نیاز واقعی کسبوکار شما هماهنگ باشد.
